ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ                                                                                                                                                        25-12-2009 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

                                        

 

 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Οἱ διεθνεῖς συνθῆκες, οἱ συγκυρίες καὶ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τὴν προσωπική, τὴν κοινωνικὴ καὶ τὴν ἐθνική μας ζωὴ δὲν παρέχουν τὸ κατάλληλο ἔδαφος γιὰ νὰ σᾶς ἀπευθύνω τὴν ἐφετινὴ Ἐγκύκλιο τῶν Χριστουγέννων μὲ ἕνα προλογικὸ κείμενο γεμᾶτο ἀπὸ συναίσθημα, ἀπὸ λυρισμὸ καὶ μὲ ἀσυγκράτητη τὴν ἔκδηλη χαρὰ γιὰ τὸ παμμέγιστο λυτρωτικὸ γεγονὸς τῆς ΓεννήσεωςτοῦΣωτῆροςΧριστοῦ. Ὑπάρχει ἕνα αἴσθημα ἀνασφαλείας στὸ λαό μας, μιὰ ψυχολογία ἀστάθειας γιὰ τὴν οἰκονομία μας καὶ ἕνα ἐναγώνιο ἐρώτημα γιὰ τὴν ἀναρχία καὶ τὴν ἀμφισβήτηση τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτη καὶ τοῦ σεβασμοῦ τῶν παγκοσμίως ἀνεγνωρισμένων ἀξιῶν τῆς ζωῆς. Ποῦ, λοιπόν, καὶ πῶς νὰ σταθῇ ὄρθιος καὶ εἰρηνικὰ ἀγωνιζόμενος ὁ χριστιανὸς ἄνθρωπος τῆς ἐποχῆς μας γιὰ νὰ περάσῃ ἄθικτος καὶ ἀκέραιος ἀπὸ τὶς συμπληγάδες τῶν δοκιμασιῶν, ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἡ πιὸ αἰχμηρὴ εἶναι ἡ ἀπογοήτευση καὶ ἡ ὀπισθοδρόμηση;

Μέσα ἀπὸ μιὰ ἄλλη ὀπτικὴ γωνία μποροῦμε νὰ διαπιστώσωμε καὶ νὰ ἑρμηνεύσωμε μιὰ πραγματικότητα ποὺ φανερώνει τὰ σημεῖα τῆς ἀντιστάσεως ἀπέναντι στὴν ἐπίθεση τῆς ἀθεΐας, τῆς τεχνητῆς ἀπογνώσεως καὶ τῆς ἐκθεμελιώσεως τῶν πάντων. Εἶναι ἡ ταυτόχρονη ἀπὸ τοὺς καταστηματάρχες καὶ τοὺς ἐπιχειρηματίες, τῶν Ἀθηνῶν, τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ ὅλων τῶν πόλεων τῆς Χώρας μας, γενικὴ ἐμφάνιση τῶν καταστημάτων ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Νοεμβρίου, μὲ τοὺς χριστουγεννιάτικους διακόσμους καὶ τοὺς ἑόρτιους στολισμοὺς τῶν βιτρινῶν καὶ ἡ πλούσια χρήση τοῦ πολύχρωμου φωτισμοῦ ὡς ἀπαύγασμα τοῦ φωτὸς τῆς γνώσεως ποὺ ἀνέτειλε στὴ Βηθλεὲμ ἀπὸ τὸ Σπήλαιοτῆς Γεννήσεως. Ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀδιαμφισβήτητου φωτεινοῦ Ἀστέρα στοὺς Οὐρανούς. Τὸ νὰ ἔχῃ ἡ ὅλη αὐτὴ παρουσία ὡς ἐπιδίωξη καὶ τὸ νόμιμο κέρδος, εἶναι κάτι τὸ θεμιτὸ καὶ ἀποδεκτὸ ἀπὸ τὸ κοινωνικὸ σύνολο.

Ἀλλά, πρὸς δόξαν Θεοῦ, ἐν ὄψει τῶν Χριστουγέννων ἐφωτίσθηκαν καὶ ἐκοσμήθηκαν ὅλες οἱ πρωτεύουσες καὶ οἱ πόλεις τῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἠπείρων. Οἱ ἐκπληκτικοὶ φωτισμοὶ καὶ τὰ πανύψηλα ὁλόλαμπρα χριστουγεννιάτικα δένδρα στὶς παραδοσιακὲς κοσμοπολίτικες πλατεῖες μαζὺ μὲ ὕμνους κλασσικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς ἀνεβάζουν τὴν ψυχικὴ διάθεση τοῦ κόσμου γιὰ νὰ στοχασθῇ τὰ τοῦ Θεοῦξεκινώντας ἀπὸ τὸ ΣπήλαιοτῆςΒηθλεὲμ καὶ φθάνοντας στοὺς μεγάλους καθεδρικοὺς Ναοὺς τῆς πανανθρώπινης χριστιανωσύνης.

Ἔχοντας ἔτσι ἕνα καλὸ ἀποκούμπι μπροστὰ στὴ σύγχρονη σφοδρότητα τῶν συγκρούσεων καὶ τῆς συγχύσεως τῶν πάντων, καὶ ὄντας τούτη τὴν ὥρα μέσα στὴ λειτουργικὴ πληρότητα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας, ὅπου βασιλεύει ἡ ἁρμονία τῆς πίστεως, προσεγγίζομε τὸ «χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένον μυστήριον» τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, καὶ κλίνομε εὐλαβικὰ τὸ γόνυ τῆς εὐσεβείας ἐνώπιον τοῦ προφητευθέντος Ἐμμανουήλ. «Πλήρωμα τοῦ χρόνου» ὀνομάζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος τὴν ἱστορικὴ αὐτὴ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποία «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» καὶ ὁ Θεὸς «ἐξαπέστειλε τὸν υἱὸν αὐτοῦ». Ὁ Χριστός, ὁ προαιώνιος ὡς Θεὸς καὶ ὁ ἔγχρονος ὡς ἄνθρωπος, ἡ ἐλπίδα καὶ ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου, ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή, ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀγάπη, ἡ στοργὴ καὶ ἡ συγχώρησις, τὸ ἄνοιγμα τοῦ οὐρανοῦ στὴ γῆ καὶ ἡ ἀπαντοχή, ὁ ἄδυτος ἥλιος καὶ τὸ φῶς τὸ ἀνέσπερο γιὰ ὅλη τὴν πλάση.

Βηματίζοντας πρὸς τὸ Σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ, γιὰ νὰ συναντήσωμε τὸν Χριστό, τὸν Ἐμμανουήλ, συνειδητοποιοῦμε ὅτι ὁ τελικὸς σκοπὸς τῶν ὄντων δὲν εἶναι ζήτημα γνώσεως, ἀλλὰ εἶναι ἀντικείμενο πίστεως. Δὲν ἀνακαλύπτεται ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ἀποκαλύπτεται ἀπὸ τὸν Θεό. Τὰ ὁρατὰ τὰ ἀνακαλύπτει ὁ ἄνθρωπος μὲ τὶς φυσικές του δυνάμεις, μὲ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὸν λογισμό. Τὰ ἀόρατα τὰ ἀποκαλύπτει ὁ Θεὸς μὲ τὶς ἐνέργειές του ἐντὸς τοῦ φυσικοῦ κόσμου. Ὁ ἄνθρωπος ἀκούει τὸν Θεὸ νὰ τοῦ ὁμιλῇ, τὸν βλέπει διὰ μέσου τῆς δημιουργίας καὶ δέχεται τὴν ἀποκάλυψη διὰ τῆς πίστεως. Ἡ πίστη εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ ὅραση στὸν ἄνθρωπο, ἡ ὁποία τὸν ὁδηγεῖ στὴν ἀπόλυτη ἀποδοχὴ τῆς θείας ἀποκαλύψεως, ὅπως αὐτὴ ἐφανερώθη μὲ τὴν Γέννηση τοῦ Χριστοῦ στὴ Βηθλεέμ. Οἱ Μάγοι τῆς Ἀνατολῆς ὡδηγήθησαν ἀπὸ τὸ Ἄστρο καὶ ἦλθαν σὲ ἀναζήτηση τοῦ τεχθέντος Βασιλέως, ὅταν δὲ εὑρῆκαν τὸ παιδίον στὴν ἀγκαλιὰ τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, «πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν, προσέφεραν αὐτῷ δῶρα...».

Ἀπὸ τὸ προσκλητήριο τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἐμεῖς ὁδηγούμενοι ἀναγόμεθα στὴν ἐκκλησιαστικὴ τελετὴ τὴν ἐντὸς τῶν ἱερῶν Ναῶν μας τελουμένη, γιὰ νὰ προσφέρωμε ἐνώπιον τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Κυρίου τὰ δῶρα τῆς πίστεως καὶ τῆς λατρείας. Προσθέτομεν δὲ τὴν φωνή μας στὸ λόγο καὶ στὴν ὁμολογία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. «Θεὸς ἐπὶ γῆς, Θεὸς ἐν ἀνθρώποις, Θεὸς ἐν σαρκί ... ὁ μὲν νοῦς τῶν πραγμάτων ἐλάσσων, ὁ δὲ λόγος τῶν νοουμένων πάλιν καταδεέστερος». Οἱ ἐκκλησιαστικὲς ἑορτές, ὅπως ἡ παροῦσα μεγάλη ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων, μὲ βάση εἰς αὐτὲς τὴν Θεία Λειτουργία καὶ τὴν συμμετοχὴ τῶν πιστῶν στὴν τράπεζα τῆς ἁγίας Κοινωνίας, ἔχουν περιεχόμενο πνευματικό, οὐσιαστικὸ καὶ πραγματικό. Δὲν εἶναι μόνον ἐπέτειοι ἱστορικῶν γεγονότων, ἀλλὰ συγχρόνως μυστικὲς ἐπαναλήψεις τῶν γεγονότων τούτων στὶς καρδιὲς τῶν πιστῶν.

Ὑπάρχει στὴν Παλαιὰ Διαθήκη μιὰ ἐκπληκτικὴ προφητικὴ προσδοκία γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Λυτρωτοῦ σὲ ποιητικὴ γλῶσσα : «Ἡσύχου σιγῆς περιεχούσης τὰ πάντα, καὶ νυκτὸς ἐν ἰδίῳ τάχει μεσαζούσης, ὁ παντοδύναμός σου Λόγος ἀπ’ οὐρανοῦ ἐκ χρόνων βασιλειῶν εἰς τὸ μέσον τῆς ὀλεθρίας ἥλατο γῆς» (Σοφ. Σολομῶντος ιη’,14-15). Ἐμεῖς ἔχομε τὸ προνόμιο νὰ βιώνωμε ἀκαταπαύστως τὴν ἔλευση τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ στὶς συνειδήσεις μας καὶ στὶς σκέψεις μας. Ἂς ἀφήσωμε σήμερα κατὰ μέρος τὰ ἐπικίνδυνα προβλήματα τῆς «ὀλεθρίας» Γῆς, καὶ τοὺς πειρασμοὺς τῆς ψυχοφθόρου ἁμαρτίας, μὲ ὅπλα δὲ πνευματικὰ τὴν εἰρήνη, τὴν ἀγάπη καὶ τὴν μετάνοια, ἂς μελωδήσωμε προσευχόμενοι πρὸς τὸν Κύριον. « Ἡ γέννησίς Σου Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως...», Ἥλιε τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐξ ὕψους Ἀνατολή, δῶρο τοῦ οὐρανίου Πατρὸς δι’ ἁγίου Πνεύματος, καὶ αἰώνια παρουσία διὰ τῆς Ἐκκλησίας Σου στὶς ψυχές μας, Σὲ προσκυνοῦμε καὶ Σὲ λατρεύομε.