Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης
Αρχική Σελίδα Επικοινωνία Χρήσιμες Συνδέσεις Χάρτης Πλοήγησης Γλωσσάριο
 website clocks
αναζήτηση    

ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΡΞΔ

ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΡΞΔ¢



Στὶς σσ. 169-192 τοῦ κώδικα 107 τοῦ καθολικοῦ τῆς ἀθωνικῆς μονῆς Κασταμονίτου, ὁ ὁποῖος γράφτηκε ἀπὸ τὸ μοναχὸ Δοσίθεο Κωνσταμονίτη, σώζεται αὐτόγραφο τὸ ἔρ­γο του “Νέον ὑπόμνημα τῶν νεοφανῶν ἱερομαρτύρων καὶ ὁσιο­μαρτύρων τῶν νῦν λαμψάντων ἁγιορειτῶν ὁσίων πατέ­ρων κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τῆς ῾Ελλάδος ὑπὸ τῶν ὀθωμα­νῶν θα­νατωθέντων”.

Στὸ ἔργο αὐτό, πολύτιμο ὄχι μόνο ἀπὸ ἱστορικῆς ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἁγιολογικῆς ἀπόψεως, ὁ μοναχὸς Δοσίθεος ἀναφέ­ρεται κατ᾿ ἀρχὴν γενικὰ στοὺς διωγμοὺς καὶ τὰ μαρ­τύρια ποὺ ὑπέστησαν οἱ μοναχοὶ ποὺ διέμεναν σὲ ἁγιορείτι­κα μετό­χια ἐκτὸς τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους, καθὼς καὶ ἀρκετοὶ προύχον­τες τῆς περιοχῆς τῆς Θεσσαλονίκης, κατὰ τὴν ἐκ­δήλωση τῆς ἐπα­ναστάσεως τοῦ 1821, ἐνῶ στὴ συνέχεια ἐξ­ειδικεύει τὴ διή­­γησή του, ἐπικεντρώνοντάς την σὲ τέσσερις πατέρες τῆς μο­νῆς Κασταμονίτου ποὺ μαρτύρησαν κατ᾿ αὐ­τὴν τὴν περίο­δο - οἱ τρεῖς μάλιστα ἀπ᾿ αὐτοὺς στὴ Θεσσα­λονίκη.

Στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ ὑπομνήματός του ὁ Δοσίθεος ὑπο­στηρίζει κατηγορηματικὰ ὅτι “καὶ οἱ νῦν θανατωθέντες ὑπὸ τῶν Τούρκων κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τῆς ῾Ελλάδος, ἅγιοί εἰσι βεβαιότατα. Διότι ἠγωνίσθησαν ὑπὲρ πίστεως Χριστοῦ οἱ μα­κάριοι, καὶ οὕτως εἰς τὰς τιμωρίας αὐτὰς ἐκοιμήθη­σαν, πολλοὶ τὸν ἀριθμὸν καλόγηροί τε καὶ κοσμικοὶ εἰς τὴν Θεσσαλονί­κην”. ῾Ο Δοσίθεος στὴ συνέχεια τῆς διηγήσεώς του διευκρι­νί­ζει ὅτι “ὅσοι γέροντες εὑρέθησαν τότε εἰς τὰ μονα­στηριακὰ μετόχια ἔξω τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους, ὅλοι ἐφυλα­κώθη­σαν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μὲ πολλοὺς προεστοὺς ἀπὸ τὰς πέριξ χώρας τῆς Θεσσαλονίκης” καὶ ὅτι ἀφοῦ φυλακί­σθη­καν στὸ Λευκὸ Πύργο καὶ ὑπέστησαν φρικτὰ βασανι­στήρια ἐπὶ δυόμισυ χρό­νια, ἐκτελέσθηκαν δι᾿ ἀποκεφαλι­σμοῦ πρὶν ἀπὸ τὴν ἄφιξη τοῦ Ρομποὺτ πασᾆ στὴ Θεσσαλο­νίκη. ῾Ο Δο­σίθεος Κωνσταμονί­της προσδιορίζει τὸν ἀριθμὸ αὐτῶν σὲ ἑ­κα­τὸν ἑξήντα τέσσε­ρις (“ὄντες τὸν ἀριθμὸ ὅλοι, δύο φοραῖς ὀγδοήκοντα δύο...”) καὶ καταγράφει τὸ ὄνομα τοῦ πλέον ἀξιό­πιστου μάρτυρά του, τοῦ Χατζηγερμανοῦ τοῦ Σταυρονι­κητιανοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε ἐπίσης φυλακισθεῖ μαζὶ μὲ τοὺς προ­­αναφερθέντες ὁσιομάρτυ­ρες, ἀλλὰ δὲν μαρ­τύρησε τελικά.

Στὴ συνέχεια τοῦ ὑπομνήματός του, ὁ Δοσίθεος ἀνα­φέρεται καὶ σὲ ἄλλες ὁμαδικὲς ἐκτελέσεις ποὺ πραγματο­ποί­ησαν οἱ ὀθωμανοὶ (“πολλοὶ ξίφει τὴν κεφαλὴν ἀπετμή­θησαν εἰς τὴν λαμπρὰν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης”) γιὰ νὰ ὁδηγηθεῖ τελικὰ στὸ συλλογισμό: “λοιπὸν ἂν στοχασθῇ τις τοὺς ἀδί­κως πεφονευμένους ἀδελφοὺς ἡμῶν χριστιανούς, ὁ ἀριθμὸς θέλει γενῇ καὶ εὑρεθῇ πολὺς σφόδρα, δηλαδὴ ὅσοι χριστια­νοὶ ἀπετμήθησαν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπαναστάσεως κατὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Θεσσαλονίκης”.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Μαμαλάκης, ᾿Ιω., “Δοσιθέου Κωνσταμονί­του, Νέον ὑπόμνημα τῶν νεοφανῶν ἱερομαρτύρων καὶ ὁσιομαρτύ­ρων”, ΓΠ 46 (1963) 331-342. ῾Ο ἴδιος, Τὸ ῞Αγιον ῎Ορος (῎Αθως) διὰ μέσου τῶν αἰ­ώνων, [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 33], Θεσσαλονίκη 1971, σσ. 435, 557.
Σ.Π.

...επιστροφή
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης Κοινωνία της Πληροφορίας